Δευτέρα 9 Φεβρουαρίου 2015

Η αποανάπτυξη είναι αντιδραστική η προοδευτική;


Η νοητική στάση που προάγει τη αποπανάπτυξη είναι δυσκολοχώνευτη από αρκετούς προσκολλημένους στο φθαρμένο κλισέ «δεξιά-αριστερά». Ίσως γιατί προσπαθούν να την ερμηνεύσουν με τα εργαλεία της νεωτερικότητας, με θεωρητικά μοντέλα και νοητικές κατηγορίες που «αρχειοθετούν» ορισμένα δομικά στοιχεία της στην ετικετοποιημένη διάσταση «πρo-νεωτερικό/αντιδραστικό» ενώ άλλα σε εκείνη του «προοδευτισμού», λίγο στο πεδίο του ατομισμού και λίγο σε εκείνο του κοινωνικού συνόλου.

Η αποανάπτυξη έχει νόημα μόνο όταν τεθεί ευθύς εξαρχής στο πλαίσιο μιας διαφορετικής εστίασης της πραγματικότητας, που εκκινεί από την παραδοχή της οφθαλμοφανούς χρεωκοπίας των ιδεολογιών και των αντίστοιχων μοντέλων της νεωτερικότητας, της οπτικής της αφαίρεσης, του θετικισμού, των μοντέλων εργαστηρίου, της πάση θυσία επιστημονικής εξήγησης των πάντων και του καταναγκαστικού, «apriori», προγραμματισμού.

Στην πραγματικότητα, η έννοια της αποανάπτυξης τίθεται σε ένα επίπεδο πολύ πιο πρακτικό, πολύ πιο χειροπιαστό, πολύ πιο άμεσο, που προϋποθέτει την ικανότητα διάκρισης μεταξύ της σύλληψης κατηγοριών και μοντέλων και των αποτελεσμάτων της πρακτικής εφαρμογής τους. Όχι ότι δεν απαιτεί και αρκετή θεωρητική ανάλυση εννοιών και διαδικασιών ή και αρκετή «φιλοσοφία» υποστήριξης τους. Η ουσία της όμως επιβάλλει την πρακτική υιοθέτηση μιας σειράς «ενάρετων» συμπεριφορών που πολλαπλασιαστικά - εάν υιοθετηθούν από άτομα και ομάδες - είναι σε θέση να επιφέρουν ριζικές αλλαγές στις τύχες του κόσμου.

Εάν οι «ενάρετες» συμπεριφορές υιοθετηθούν από χιλιάδες άτομα, τα οποία διακρίνουν ξεκάθαρα αξίες σε μια συγκεκριμένη κατεύθυνση, δεν θα έχει κανένα νόημα και ενδιαφέρον εάν μεταξύ των βασικών συστατικών του εγχειρήματος συμπεριλαμβάνονται και αυτά τα οποία θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν «προοδευτικά» η «αντιδραστικά». «Προοδευτισμός» και «Αντίδραση» ανήκουν σε νεκρές πια οπτικές. Νεκρές γιατί είναι, προφανώς, ανίκανες να δημιουργήσουν συλλογικό φαντασιακό σε θέση να προσφέρει διέξοδο στο αδιέξοδο που η ίδιες δημιούργησαν. Ουδόλως ενδιαφέρει το κίνημα της αποανάπτυξης και, πολύ περισσότερο, τα άτομα και τις συλλογικότητες του, ο καθορισμός ιδανικών κοινωνικών συστημάτων αναφοράς. Αυτό που ενδιαφέρει είναι η διάχυση συγκεκριμένων και υπεύθυνων στάσεων και «ενάρετων» συμπεριφορών, με τρόπο ώστε να αποτελέσουν συνειδητές επιλογές και εργαλεία καθημερινής πρακτικής. Εάν υπάρχει ένα σημείο αναφοράς αυτό είναι η Φύση και η «φέρουσα ικανότητα» της, που δεν αποτελεί άποψη αριστερή η δεξιά, που δεν ανήκει στο παρελθόν ούτε και στο μέλλον, αλλά ανήκει σε ένα παρόν πλανητικής διάστασης, τέτοιου μεγέθους που το καθιστά αιώνιο.

Η αποανάπτυξη είναι, εν τέλει, επιλογή κοινού νου, αίσθησης των ορίων και του μέτρου, είναι επιλογή πανάρχαιας σοφίας που έχουμε χάσει και που ο καθένας μας πρέπει να ξαναβρεί στην καθημερινότητα του και στο άξονα της αίσθησης του μέτρου που διέπει την Φύση. Μόνο έτσι θα βρει εκείνο το σωστό mix «προ-νεωτερικού» και «μετα-μετανεωτερικού» το οποίο είναι απαραίτητο για τις βάσεις ενός νέου παρόντος.

prasinovelos - ecofondamentalisti

Κυριακή 25 Ιανουαρίου 2015

Οικολογική μετάβαση και πολιτική οικολογία




Η οικολογική μετάβαση

Η οικολογική μετάβαση της κοινωνίας, με την έννοια της απαραίτητης αλλαγής τρόπου ζωής, κατανάλωσης και ποιότητας παραγωγής - τι, πως, που, πόσο, για ποιους - τρόπων συμβίωσης και ποιότητας κατανομής πόρων, δημοκρατίας, ολικής δικαιοσύνης και ολικής προστασίας των οικοσυστημικών ισορροπιών, έρχεται σαν αίτημα από πολύ μακριά. Ίσως και από την περίοδο που προηγήθηκε της βιομηχανικής επανάστασης, του νεωτερικού κράτους και των πολιτικών οπτικών του ‘900.
Η πρώτη του συνοπτική έκφραση, προσανατολισμένη στη συγκρότηση ενός πολιτικού σχεδίου αλλαγής του ισχύοντος παραδείγματος, κατατέθηκε για πρώτη φορά στην Ιταλία μέσω της σκέψης και της δράσης του Αλέξ Λάνγκερ. Ο πρόωρος χαμός του Λάνγκερ δεν επέτρεψε την περαιτέρω ανάπτυξη της βαθιάς του ενόρασης και άφησε χώρο στην εξαΰλωση των ιδεών, στην ιδεολογική υποταγή και στην επακόλουθη ένταξη στο ισχύον πολιτικό σύστημα της οικολογικής οπτικής του πράσινου κινήματος. 
Τα περιβαλλοντικά κινήματα αποτέλεσαν, για αρκετά χρόνια, το βασικό εργαλείο εθελοντικής προσπάθειας στο πεδίο του οικολογικού ζητήματος για να περάσουν στο παρασκήνιο τα τελευταία χρόνια με την έκρηξη της οικονομικής κρίσης. Οι Πράσινοι αποτέλεσαν ευθύς εξαρχής το όχημα της θεσμική τους εκπροσώπησης, δίχως την όποια θεσμική «εξουσιοδότηση», αλλά έχασαν γρήγορα το εύρος και την διεισδυτικότητα της εναλλακτικής τους οπτικής στο πλαίσιο μιας προοδευτικής απορρόφησης από τις οπισθοδρομικές λογικές της κομματοκρατίας. Η πολιτική τους αποτυχία στάθηκε η βασική αιτία του σταδιακού αλλά αναπόφευκτου θρυμματισμού του οικολογικού στερεώματος, δίχως πια θεσμικά σημεία αναφοράς, την ίδια στιγμή που οι περιβαλλοντικές ευαισθησίες και η οικολογική συνείδηση αυξάνονταν και διαχέονταν σε όλο τον κόσμο.
Η κρίση των πράσινων κομμάτων και του «παλαιού» περιβαλλοντισμού αποτελούν, σε κάθε περίπτωση, τον δείκτη των σοβαρών δυσλειτουργιών της ευρωπαϊκής πραγματικότητας. Δυσλειτουργιών που επιβάλλουν την άρθρωση μιας άλλης ευρωπαϊκής οπτικής, ενός ριζοσπαστικού πολιτισμικού μοντέλου μιας άλλης οικονομίας, με δραστική μείωση του ρόλου του χρηματοπιστωτικού συστήματος και την συγκρότηση ενός πολιτικού και εκλογικού υποκείμενου στην λογική ενός ενιαίου ευρωπαϊκού σχεδίου οικολογικής μετάβασης.

Οι προϋποθέσεις της οικολογικής μετάβασης

Η οικολογική μετάβαση είναι κύρια πολιτισμική επανάσταση και αλλαγή πολιτισμικού παραδείγματος που απαιτεί τόσο πρωταγωνιστές όσο και τόπους διεργασιών. Θέτει σαν πρώτη προϋπόθεση την ενσυνείδητη αποδοχή της, την δημιουργία ενός πλαίσιου προβληματισμού γύρω από το νόημα της ύπαρξης με επανανοηματοδότηση αξιών και δεξιοτήτων, από τις διαστάσεις και την ποιότητα της κοινωνικής συμβίωσης και τις εξελίξεις της συνείδησης, έως την κατάσταση του πλανήτη και την ποιότητα της ελευθερίας και της δημοκρατίας. 
Η οικολογική μετάβαση ευνοείται από την φυσική επαναπροσέγγιση μεταξύ των εννοιών της «παραγωγής» και της «κατανάλωσης», από το πρόταγμα μιας διαφορετικής παραγωγής έως εκείνο της περίφημης παραγωγής εγγύτητας και της ευρείας υιοθέτησης της αυτοπαραγωγής και της επανάχρησης υλικών. Κεντρικό ρόλο, για την ουσιαστική της πραγμάτωση, διαδραματίζει η γνώση, η ενσυνείδητη ενεργή συμμετοχή, οι ενώσεις των πολιτών και ένας άλλος τύπος επιχειρηματικότητας βασισμένης σε μορφές συμμετοχικής δημοκρατίας, στην μικρή παραγωγική αλυσίδα και στην διασύνδεση αλληλοϋποστηριζόμενων επιχειρήσεων και παραγωγικών μονάδων με την μορφή δικτύου. Τα κύρια πεδία πραγμάτωσης της οικολογικής μετάβασης αποτελούν εκείνα της παραγωγής ενέργειας και της διατροφής: η παραγωγή ενέργειας θα πρέπει να βασίζεται κύρια στην αυτοπαραγωγή, ενώ το διατροφικό σύστημα στη προοδευτική του μετάλλαξη σε ένα ισορροπημένο, μη καταστροφικό, σύστημα θεμελιωμένο σε πραγματικότητες όπως οι Ομάδες Αγοράς, πέραν της λογικής του τομέα. Μέσω της δραστικής μείωσης του κόστους της ενεργειακής κατανάλωσης δημιουργούνται οι προϋποθέσεις της πραγματικής εγγύησης μιας άλλης γεωργικής πραγματικότητας με νέες ευκαιρίες εργασίας. 
Η οικολογική μετάβαση απαιτεί την άμεση διακοπή της κατανάλωσης εδάφους: τα μικρά η μεγάλα οικιστικά μας σύνολα διαθέτουν δομές σε θέση να ικανοποιήσουν κάθε ανάγκη κατοικίας και εμπορικής και παραγωγικής δραστηριότητας για τις προσεχείς δεκαετίες - πλεόνασμα κατοικιών, βιομηχανικών και άλλων χώρων κατάλληλων για εμπορικές δραστηριότητες. Επιπλέον, η επανάχρηση, η ανάπλαση και η ενεργειακή τους αναβάθμιση, θα δημιουργήσουν μία πλειάδα ευκαιριών εργασίας περιορίζοντας σημαντικά την επιχειρηματικότητα που τροφοδοτείται από την κατανάλωση χώρου. Η διακοπή της κατανάλωσης χώρου θα επιτρέψει την κατάρτιση εμπνευσμένων σχεδίων όσμωσης μεταξύ κατοικημένου και μη κατοικημένου χώρου, μεταξύ αγροτικής και κατοικημένης γης. Και ως προς αυτό υπάρχει μια πλειάδα εργαλείων, μηδαμινού κόστους, στην διάθεση της τοπικότητας και της πολιτικής αυτονομίας των κοινωνιών της, όπως οι αστικοί κήποι και οι πράσινες υποδομές, το σύστημα της παραγωγής εγγύτητας και οι μικρές παραγωγικές αλυσίδες. 
Η μη βιώσιμη κινητικότητα υποδηλώνει σαφώς ότι η εποχή της αυτοκίνησης έχει ολοκληρώσει τον κύκλο της, ειδικά στον δυτικό κόσμο. Για την βιώσιμη κινητικότητα, τις πολύπλευρες διαστάσεις της αναφορικά με την οικολογία της κοινωνίας, του περιβάλλοντος και της οικονομίας, καθώς και την καταλυτική της συμβολή στην οικολογική μετάβαση έχουν γραφεί περισσότερο από πολλά: 
- Κοινωνική διάσταση: διασφάλιση οικονομικής ισοτιμίας, χρονικής αξιοπιστίας, ασφάλειας, ελευθερίας και ευελιξίας μετακίνησης, ισότιμα για όλα τα μέλη της κοινωνικής ομάδας που ενδιαφέρει. 
- Περιβαλλοντική διάσταση: διασφάλιση ισορροπίας μεταξύ ελευθερίας μετακίνησης και περιβαλλοντικής «υγείας» από όλες τις οπτικές που, άμεσα ή έμμεσα, την εγγυώνται - ενεργειακή εξοικονόμηση, εξοικονόμηση μη ανανεώσιμων πόρων, μείωση ατμοσφαιρικής ρύπανσης, συμβολή στην μείωση του φαινόμενου του θερμοκηπίου κ.λ.π. 
- Οικονομική διάσταση: απρόσκοπτη, συνεχής, διασφάλιση των παραπάνω.
Κάθε οικολογία της κίνησης, της μετακίνησης και των μεταφορών - από την σκοπιά της οικολογικής μετάβασης - προϋποθέτει την σύνταξη ενός μακρόπνοου προγράμματος, συνολικού σχεδιασμού, σε τοπικό και υπερτοπικό επίπεδο. Ενός σχεδιασμού που θεμελιώνεται, αναγκαία, στην οργανική διασύνδεση δικτύων διαχωρισμού των τύπων κίνησης, στον οργανικό συγκερασμό της ελάχιστης δυνατής αυτοκίνησης και οικολογικών μέσων μαζικής μεταφοράς περισσότερων τύπων, δικτύων ad hoc πεζοδρόμησης, κυκλοφορίας ΑΜΕΑ, «έξυπνων» διαβάσεων διέλευσης πεζών, ποδηλατοδρόμων και διαδρομών διακίνησης εμπορευμάτων, περιφερειακών χώρων στάθμευσης και τρόπων διαχείρισης εισόδου στα οικιστικά σύνολα. 
Επιπλέον, ένα αποτελεσματικό σχέδιο δικτύων βιώσιμης κινητικότητας θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο υποστήριξης επιχειρήσεων καταδικασμένων στη πτώχευση. Οι πετρελαϊκές εταιρείες θα χάσουν μεν ένα σημαντικό μερίδιο των κερδών τους αλλά η ζημιά τους θα αποτελέσει κέρδος σε χρόνο και κόστος βιώσιμης κίνησης. 
Η οικολογική μετάβαση απαιτεί τον εφοδιασμό της διακυβέρνησης του χώρου με το θεμελιώδες εργαλείο της προαγωγής και προστασίας των κοινών αγαθών και ενός γνήσια συμμετοχικού ελέγχου της τοπικότητας, μακριά από κάθε ιδέα ιδιωτικοποίησης. Σε αυτή την κατεύθυνση απαιτείται ο μηδενισμός του χρέους των τοπικών αυτοδιοικήσεων και των επιχειρήσεων τους, παράλληλα με την δραστική μείωση του δημόσιου χρέους του κράτους και την δραστική επανεκτίμηση του κόστους της αυτοδιοίκησης. 
Από την άλλη πλευρά, είναι αδιανόητη η έξοδος από το χάος στο οποίο έσπρωξε ο φιλελευθερισμός την οικονομία του πλανήτη δίχως μια ριζοσπαστική επαναδιαστασιοποίηση της χρηματοπιστωτικής φούσκας που διαφεντεύει πλέον τις οικονομίες - εθνικές και παγκόσμια. Οικολογική μετάβαση σημαίνει ριζική επαναφορά του τραπεζικού συστήματος στον φυσικό του ρόλο, αυτού της κοινωνικής υπηρεσίας παροχής οικονομικής διευκόλυνσης, με την υποστήριξη της διάχυτης πραγμάτωσης εννοιών όπως η «ηθική τράπεζα» και το μικρο-δάνειο

Οικολογική μεταστροφή και πολιτική οικολογία

Η πολιτική οικολογία της οικολογικής μετάβασης της κοινωνίας και της οικονομίας, οφείλει να εστιάσει το σύνολο των διαστάσεων της κοινωνικής προβληματικής, από εκείνες της «ανάπτυξης» και των πολιτικών της κρίσης έως τις προβληματικές της κοινωνικής υποβάθμισης, της σχέσης της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας με τις μορφές της άμεσης δημοκρατίας και των πλειοψηφικών εκλογικών συστημάτων, που εκμηδενίζουν την βαρύτητα της λαϊκής ψήφου που απαιτείται για την αυτονόμηση της πληροφόρησης από το κομματικό σύστημα. Η πολιτική οικολογία της οικολογικής μετάβασης οφείλει να οικοδομήσει μία άλλη οπτική, αντίθεσης στις λογικές της κάστας, της διαφθοράς, της μαφίας, η και της φοροδιαφυγής, στην κατεύθυνση της προστασίας της πολυπολιτισμικής κοινωνίας και της κοινωνικής ασφάλειας του πολίτη, της ελεύθερης επιλογής θρησκευτικής συνείδησης και του λαϊκού χαρακτήρα του κράτους, με χρήση μιας αυθεντικής ερμηνείας των γενικών αρχών του συντάγματος και μιας δημοκρατικής ομοσπονδιακής Ευρώπης.
Εκλογικά συστήματα όπως το πλειοψηφικό αποτελούν εμπόδιο σε κάθε αλλαγή και την ουσιαστική αιτία της δραματικής συρρίκνωσης της συμμετοχής και, εν τέλει, της δημοκρατίας μέσω εκβιαστικών ψευδοδιλλημάτων - σταθερή κυβέρνηση, χρήσιμη ψήφος, αναγκαιότητα του διπολισμού – που υποθάλπουν την χρόνια ακυβερνησία. Το πρόβλημα των πλειοψηφικών εκλογικών συστημάτων αποτελεί σημαντική παράμετρο στο πεδίο της άσκησης της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας σε όλη την Ευρώπη δίχως την αποτελεσματική αντιμετώπιση του οποίου οι διακηρύξεις περί άμεσης δημοκρατίας χάνουν κάθε σημασία. 
Είναι εύλογο ότι όλα τα παραπάνω δεν έχουν την παραμικρή «γενετική» σχέση με τον ξεπερασμένο περιβαλλοντισμό και το συντριπτικό τμήμα των «πράσινων» κομματιδίων που πλαισίωσαν το πολιτικό σκηνικό από την δεκαετία του '80, ενώ είναι ουσιαστικά ξένα με τον πολύχρωμο κόσμο της νεο-κομμουνιστικής αριστεράς και με όλες τις εκδοχές της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας. Τα αγνόησαν συστηματικά όλοι τους ή γιατί προσπάθησαν να τα ερμηνεύσουν μέσω παρωχημένων ιδεολογιών, ή γιατί τα εγκατέλειψαν λόγω οπορτουνισμού ή ρεαλπολιτίκ.
Η πολιτική οικολογία δεν μπορεί να υιοθετήσει τον ρόλο του περιθωριακού συμπληρώματος της αριστεράς. Οφείλει να υιοθετήσει μια «ολοστρόγγυλη» οπτική της οικολογικής μετάβασης εγκαταλείποντας κάθε πρόταγμα και κάθε πρακτική των παλαιών, αναποτελεσματικών, πολιτικών και πολιτισμικών παραδειγμάτων και σχημάτων που γνώρισε ο περασμένος αιώνας. 
Τα δίκτυα και τα κινήματα για την αποανάπτυξη, για τα κοινά αγαθά και για την άμεση δημοκρατία εκφράζουν σήμερα τις πλησιέστερες οπτικές στην αιτούμενη αλλαγή πολιτισμικού παραδείγματος για μια πολιτική οικολογία αισιόδοξη και ελκυστική, προαπαιτούμενο για την απόκτηση νοήματος πέραν των συμβόλων του περιβαλλοντισμού της δεκαετίας του '80. Στο πέρασμα στο νέο πολιτισμικό παράδειγμα, ο χαρακτήρας και η ποιότητα των παραπάνω οπτικών υπόσχεται την προοδευτική προσχώρηση στην προσπάθεια μιας πλειάδας συλλογικοτήτων, παροπλισμένων και διασπασμένων στο πλαίσιο της κοινωνικής και οικονομικής κρίσης. Ως προς αυτό, απαιτείται η αναδιοργάνωση όλων των κοινωνικών ενεργειών με παρανομαστή το «Οικολογία, Δημοκρατία, Κοινωνική Δικαιοσύνη», παρανομαστή που οφείλει να αποτελέσει την αρχή αναφοράς για τη δημιουργία μιας νέας κοινωνικής αυτοπεποίθησης. Μολονότι ο χρόνος της διαδικασίας περάσματος στο «νέο» τείνει να ολοκληρωθεί, το «νέο» έχει κάθε δίκαιο και ελπίδα να επικρατήσει σύντομα, εάν όχι αύριο το πρωί, αλλά ποτέ στον άπειρο χρόνο της ουτοπίας.

Γιώργος Δημητρίου 

Παρασκευή 25 Απριλίου 2014

Οικολόγοι Πράσινοι: εν πλω διαμαρτυρία κατά των χημικών της Συρίας


Εν πλω διαμαρτυρία κατά της υδρόλυσης των χημικών της Συρίας στην Μεσόγειο, πραγματοποιούν οι Οικολόγοι Πράσινοι με το τρεχαντήρι «Άγιος Νικόλαος» που έχει συμμετάσχει στην πρωτοβουλία «Ένα Καράβι για τη Γάζα».

Η αποστολή ξεκίνησε την Παρασκευή 25 Απριλίου και θα κάνει τη διαδρομή Πειραιάς, Μονεμβάσια, Κύθηρα, Σφακιά. Στο τρεχαντήρι επιβαίνουν ο υποψήφιος ευρωβουλευτής των Οικολόγων Πράσινων Βαγγέλης Πισσίας και μέλη του κόμματος.

Το «Άγιος Νικόλαος» θα λάβει μέρος στην εκδήλωση διαμαρτυρίας που διοργανώνει την Κυριακή 27 Απριλίου η Παγκρήτια Συντονιστική Επιτροπή Αγώνα ενάντια στην καταστροφή του χημικού οπλοστασίου της Συρίας στη Μεσόγειο. Στο πλαίσιο αυτής θα πραγματοποιηθεί νηοπομπή η οποία θα σχηματίσει συμβολική αλυσίδα απαγόρευσης της θαλάσσιας διέλευσης ανάμεσα σε Σφακιά και Γαύδο.


Σάββατο 8 Φεβρουαρίου 2014

Πισσίας: Προσκλήθηκα στους Οικολόγους Πράσινους, δεν επιβλήθηκα


Του Νίκου Μίχου*

Μετά την έντονη κριτική που έχει δεχθεί και κατόπιν των συνεχιζόμενων αποχωρήσεων από την ευρωλίστα, στις οποίες προστέθηκε σήμερα και αυτή του Μιχάλη Τρεμόπουλου, ο νέος επικεφαλής των Οικολόγων Πράσινων, Βαγγέλης Πισσίας, μιλώντας στο tvxs.gr δίνει την δική του απάντηση.

Πως σχολιάζετε την αποχώρηση Τρεμόπουλου;

Ο Μιχάλης Τρεμόπουλος εκλέχθηκε τέταρτος στην λίστα και αποχώρησε από αυτή θέλοντας να στείλει ένα συμβολικό μήνυμα. Εμείς τα ακούμε τα αυτά τα μηνύματα και μέσα από τις δημοκρατικές διαδικασίες που εφαρμόζει κάθε κόμμα θα απαντηθούν τα ζητήματα που έθεσε.
Βέβαια, πρόκειται για ένα δυσάρεστο γεγονός, αλλά πιστεύω ότι δεν θα επιφέρει προβλήματα. Από τον ως τώρα βίο και πολιτεία του, εκτιμώ ότι θα βοηθήσει στις ανάγκες του κόμματος. Την ίδια στιγμή, υπάρχουν άνθρωποι που θέλουν να πάνε το κόμμα μπροστά.

Έχετε δεχτεί κριτική μετά την τοποθέτησή σας επικεφαλής των ΟΠ, που σας χαρακτηρίζει «μουτζαχεντίν», ενώ αμφισβητείται και η στάση σας απέναντι στον ευρωπαϊκό προσανατολισμό του κόμματος. Πως απαντάτε σε αυτή την κριτική;

Δεν έχω σχέση με ιερούς πολέμους, έστω κι’ αν οι καλοί γνώστες της αραβικής γλώσσας γνωρίζουν ότι «μουτζαχεντίν» είναι ο κάθε αγωνιστής της ελευθερίας ακόμη και βιοπαλαιστής που αγωνίζεται για την επιβίωση της φαμελιάς του. Δεν βλέπω κάτι δυσάρεστο σε αυτόν τον ορισμό. Να απαντήσω όμως στην κριτική λέγοντας, στους όποιους κριτές μου, πως δεν αξίζει ούτε τον κόπο ούτε την φθορά η διεξαγωγή «ιερού πολέμου» για την ανατροπή της οικολογικής-πράσινης ευρωλίστας ή για μια θέση στο ευρωκοινοβούλιο.

Προσκλήθηκα, δεν επιβλήθηκα, όπως και στο παρελθόν, 2004 και 2009 ή 2010 αν θυμάμαι καλά, δεν μπόρεσα να αποδεχθώ τότε την πρόσκληση, τώρα την αποδέχθηκα για τον καλό σκοπό, τους άλλους σκοπούς, κάποιων άλλων, δεν τους γνώριζα. Εκλέχθηκα πρώτος από τα μέλη του κόμματος των Οικολόγων Πράσινων, χωρίς κανείς να αμφισβητεί την νομιμότητα του αποτελέσματος. Προηγήθηκαν 3 εσωτερικά «ντιμπέϊτ»  όπου τα μέλη άκουσαν, σκέφτηκαν, αποφάσισαν.

Στα μέλη προσφέρθηκε η πρόσθετη δυνατότητα, εξ’ αρχής, να μάθουν για τις ιδέες μου, την επιστημονική μου διαδρομή, τις πολιτικές μου απόψεις και δράσεις, από τις ιστοσελίδες μου. Τώρα κάποιοι ζητούν να τους παραχωρήσω την θέση μου προβάλλοντας πολλών ειδών επιχειρήματα. Θεμιτό σαν επιθυμία αλλά αθέμιτο έναντι των μελών του κόμματος που με υπερψήφισαν. Ας απαντήσω όμως σήμερα σε αυτό που αναφέρεστε, περί την Ευρώπη, είναι πράγματι πολύ σημαντικό.

Το ενδιαφέρον μου για το ευρωπαϊκό γίγνεσθαι χρονολογείται από την δεκαετία του ’70. Αφιέρωσα δύο διδακτορικά έρευνας και μελέτης πάνω σε αυτό το κορυφαίο θέμα. Εργάσθηκα σε ευρωπαϊκά προγράμματα σε πολλές χώρες της Αφρικής, της Λατινικής Αμερικής και της Μέσης Ανατολής. Δεν μπορώ να παριστάνω τον ευτυχισμένο ευρωπολιτικό ή  ευρωτεχνοκράτη, ούτε να εκφράζω χαζοχαρούμενες απόψεις. Για να γίνομαι ίσως σε κάποια λόμπυ αρεστός. Δεν μπορώ να μην εστιάζω στις δυσκολίες και στα εμπόδια της ευρωπαϊκής οικοδόμησης, δεν μπορώ να μην ζητώ το ξεπέρασμα της συνθήκης του Μάασρτιχτ, των νεοφιλελεύθερων οικονομικών πολιτικών, την δημιουργία μιας κοινωνικά συνεκτικής και αλληλέγγυας Ευρώπης.

Η χώρα μας έχει γονατίσει, ευρύτατα κοινωνικά στρώματα δυστυχούν, η πραγματική οικονομία και ο παραγωγικός της ιστός εκθεμελιώθηκαν, το εξαιρετικό φυσικό της περιβάλλον απειλείται με μη αναστρέψιμη καταστροφή, ωστόσο τα  ευρωπαϊκά κέντρα λήψης αποφάσεων που σήμερα επικρατούν, υποκύπτουν σε λογικές που δεν αποκρίνονται στα κρίσιμα  κορυφαία δομικά προβλήματα.

Η σημερινή κρίση όμως δεν περιορίζεται στα ελλαδικά σύνορα, είναι κρίση παγκόσμια, είναι και κρίση της ίδιας της Ευρώπης. Γι’ αυτό και δεν μπορείς να κρύβεις τις βαθείες αιτίες της κάτω από το χαλί, πρέπει να αγωνιστείς για να αλλάξουν οι δομές και ο προσανατολισμός της.

Η ένωση της Ευρώπης αποτέλεσε ένα ωραίο και ειρηνικό όραμα, όμως το μεγάλο αυτό εγχείρημα ακόμη δεν στέριωσε. Να προσπαθήσουμε να το θεμελιώσουμε και να του δώσουμε τα δημοκρατικά, κοινωνικά, πολιτισμικά και οικολογικά  περιεχόμενα που του πρέπουν.

Εν όψει ευρωεκλογών και αυτοδιοικητικών εκλογών βλέπετε συνεργασίες με άλλες πολιτικές δυνάμεις; Αν ναι, με ποιες;

Την πρωτοβουλία στις εθνικές εκλογές θα την έχουν τα επικρατέστερα  κόμματα. Στην αυτοδιοίκηση οι τοπικές κοινωνίες. Εμείς θεωρούμε αναγκαίες τις συνεργασίες. Για να κυβερνηθεί καλά η χώρα. Όχι όπως κυβερνήθηκε μέχρι σήμερα. Το παλιό πολιτικό σύστημα είναι χρεοκοπημένο. Πρέπει να υπάρξει πολιτική βούληση για σύγκλιση ευρύτατων πολιτικών και κοινωνικών δυνάμεων που να επιδιώξουν την βαθιά αλλαγή, χρειάζεται πρόταση που να βασίζεται σε στέρεο και περιεκτικό σχέδιο, απαιτούνται διαδικασίες διαφανείς και έντιμες μακριά από ηγεμονισμούς και ιδιοτέλειες. Θα στηρίξουμε ότι αξίζει να υποστηριχτεί αλλά δεν είμαστε ούτε δεδομένοι ούτε κολαούζοι. Η πολιτική οικολογία αποτελεί βέβαια πρόταση για το παρόν αλλά είναι, προπαντός, η πρόταση του μέλλοντος. Δεν θα την κάψουμε για κάποιους-όποιους πολιτικούς ή διοικητικούς θώκους.

Έχουν διαφανεί διασπαστικές τάσεις εντός των ΟΠ. Πως θα αντιμετωπίσετε αυτές τις τάσεις;

Δεν θα υπάρξουν, ελπίζω ακόμη, διασπαστικές τάσεις. Υπάρχει κρίση που προηγουμένως την περιέγραψα και δεν επιθυμώ να την τροφοδοτήσω. Υπάρχουν τούτη την ώρα τάσεις αποδυνάμωσης του προεκλογικού αγώνα και απονομιμοποίησης των συλλογικών του αποφάσεων. Υπάρχουν και προσπάθειες προσωποποίησης της κριτικής που με στοχοποιούν αλλά, να το πω, δεν με θίγουν. Όσα συμβαίνουν αποτελούν λογικούς κλονισμούς που κάθε πολιτικός χώρος υφίσταται σε συνθήκες γενικής πολιτικής κρίσης. Η πολιτική βάση του κόμματος είναι θεμελιωμένη σε καλά επεξεργασμένα κείμενα γενικής αποδοχής.  Η πολιτική οικολογία ξεκίνησε σαν ιδέα, έγινε κίνημα, κάμπτεται όμως όταν εγκλωβίζεται σε γραφειοκρατικές πρακτικές που δεν ευαισθητοποιούν και δεν συνεγείρουν τις κοινωνίες. Πολιτική οικολογία δεν είναι ο επαγγελματικός περιβαλλοντισμός ούτε η περιπλάνηση σε λομπίστικα περιβάλλοντα.

Η πολιτική οικολογία δεν πρέπει ακόμη να συνθλίβεται από την παλαιοκομματική νοοτροπία που δυστυχώς επιβιώνει σε όλους τους κομματικούς χώρους

Όσοι δεν αντιλαμβάνονται συνεπώς ότι η πολιτική οικολογία στη χώρα μας καθώς και το ευρωπαϊκό Πράσινο Κόμμα έχουν πολιτικούς, κοινωνικούς και οικολογικούς στόχους που υπερβαίνουν την ταπεινότητα μας απλώς κουράζουν τους συμπολίτες μας και κουράζονται. Πιστεύω ότι ποτέ δεν είναι αργά για την επίτευξη μιας αυθεντικής, πλουραλιστικής, δυναμικής ενότητας του οικολογικού κινήματος στη χώρα μας.

Η πρόσκληση του κόμματος είναι ειλικρινής και ανοιχτή προς το κάθε μέλος του και οι όποιες διαφωνίες πρέπει να θεωρούνται θεμιτές, έως και καλοδεχούμενες. Αρκεί να περιορίζονται σε επιχειρήματα, να συνοδεύονται από πολιτικό ήθος, να τίθενται σε πλαίσια διαλόγου και έλλογης αντιπαράθεσης και να μη τείνουν να το εκτρέψουν από την  πορεία του.