Σάββατο 16 Ιουλίου 2011

Η εναλλαγή της βουλευτικής θητείας και ο ρόλος των κομμάτων

 
του Άντζελο Πανεμπιάνκο

Αυτό το οποίο εντυπωσιάζει στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται τις πρωτοβουλίες του ριζοσπαστικού κόμματος οι πολιτικοί συντάκτες είναι η παντελής ανικανότητα κατανόησης της διάδρασης κάθε μεμονωμένης πράξης με ένα ευρύτερο πολιτικό σχέδιο και με την πολιτική κουλτούρα που εκφράζει.

Από τον κανόνα δεν ξέφυγε και η τελευταία πρωτοβουλία των ριζοσπαστών γύρω από την εναλλαγή των τεσσάρων βουλευτών του κόμματος, που εκλέχθηκαν στις 20 Ιουνίου 1976, η οποία ολοκληρώνεται την στιγμή που γράφουμε αυτά τα λίγα. Ο δε προβληματισμός, σε επίπεδο Βουλής, εστιάστηκε στην συνταγματικότητα της αντικατάστασης μιας ολόκληρης κοινοβουλευτικής ομάδας, αποσπώντας έτσι την προσοχή από άλλες θεματικές, γενικότερου αλλά γνήσια θεσμικού χαρακτήρα.

Κυριακή 10 Ιουλίου 2011

Βουλευτισμός...

 
(από το ημερολόγιο ενός ελευθεριακού)

- Θεωρητικά, ο βουλευτισμός θα έπρεπε να εγγυάται την εξουσία στην πλειοψηφία αλλά στην πραγματικότητα παραδίδει την εξουσία στα χέρια μισής ντουζίνας αρχηγών κομμάτων, των συμβούλων τους και των υποτελών τους.

- Θεωρητικά, οι αποφάσεις θα έπρεπε να απορρέουν από την συλλογιστική του δημόσιου διαλόγου αλλά στην πραγματικότητα κατασκευάζονται από τους αρχηγούς και το ίδιο συμφέρον.

- Θεωρητικά, οι βουλευτές δεν θα έπρεπε να αποσκοπούν παρά μόνο στο δημόσιο συμφέρον αλλά στην πραγματικότητα έχουν σαν μοναδική τους σκέψη το ίδιο συμφέρον και το συμφέρον των συγγενών τους με έξοδα του δημοσίου.

- Θεωρητικά, οι βουλευτές θα έπρεπε να είναι οι καλύτεροι και οι σοφότεροι πολίτες αλλά στην πραγματικότητα είναι οι πιο μεγαλομανείς, οι πιο αλαζόνες και οι πιο αδιάλλακτοι.

- Θεωρητικά, οι δυνάμεις που θα έπρεπε να κινούν την βουλευτική μηχανή είναι η εμπειρία, η προνοητικότητα και η ανιδιοτέλεια. Στην πραγματικότητα όμως τη κινούν η ισχυρογνωμοσύνη, ο εγωισμός και η ασυναρτησία. Και η ευγένεια των αισθημάτων εξουδετερώνονται από το ποταπό των διαλόγων και από πάγια αδιαλλαξία. Τον βουλευτή δεν τον οδηγεί η σοφία αλλά μια πέτρινη προσωπική άποψη και μια εκωφαντική λογοδιάρροια.

Το δικαίωμα λήψης αποφάσεων δεν ανήκει στον πολίτη. Πρέπει μονάχα να πληρώνει, να υπακούει, να ταπεινώνεται. Ο βουλευτισμός τον απαξιώνει και τον λοιδωρεί έως την μόνη χρονική στιγμή που τον χρειάζεται. Την περίοδο των εκλογών.

Τετάρτη 6 Ιουλίου 2011

«ΠΑΡΑΘΥΡΟ ΣΕ ΕΝΑ ΣΚΟΤΕΙΝΟ ΔΩΜΑΤΙΟ»

«Η προοπτική των πρόωρων εκλογών να οδηγήσει σε πραγματική διέξοδο». Οι Οικολόγοι Πράσινοι παρουσιάζουν τις εκτιμήσεις τους για τη συγκυρία και το ρόλο που επιδιώκουν για το πράσινο κίνημα

Την πολιτική απόφαση με τις εκτιμήσεις τους για την πολιτική και κοινωνική συγκυρία, παρουσίασαν οι Οικολόγοι Πράσινοι. Στο κείμενο της πολιτικής απόφασης, που υιοθετήθηκε από το Πανελλαδικό Συμβούλιο την περασμένη Κυριακή, λίγο πριν την ψήφιση του Μεσοπρόθεσμου:
- Τονίζεται η συνολική χρεοκοπία του πολιτικού συστήματος και παρουσιάζεται η κριτική του πράσινου κινήματος για τους άλλους πολιτικούς χώρους. Τίθεται ως στόχος «η οργή να γίνει δύναμη κοινωνικής χειραφέτησης, αυτοοργάνωσης και διεύρυνσης της συμμετοχής των πολιτών, και όχι παράθυρο για επικίνδυνες μορφές λαϊκισμού».
 - Επιβεβαιώνεται η απόρριψη του Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος, αλλά και η οριοθέτηση με τη νοσταλγία για την πριν το Μνημόνιο εποχή και τις πολιτικές και αντιλήψεις που συνέβαλαν να φθάσουμε ως εδώ.
 - Υπογραμμίζεται ότι, «απέναντι σε μια απαξιωμένη κεντρική πολιτική, το πράσινο κίνημα μπορεί και πρέπει να αποτελέσει ΠΑΡΑΘΥΡΟ ΣΤΟ ΣΚΟΤΕΙΝΟ ΔΩΜΑΤΙΟ».
 - Αναγνωρίζεται το εκτεταμένο αυθόρμητο κίνημα στις πλατείες, στηριγμένο στην αυτενέργεια των πολιτών και στη μη βίαιη δράση, ως αντίβαρο σε μια σκοτεινή προοπτική.
 - Για την προοπτική πρόωρων εκλογών υπογραμμίζεται η ανάγκη«να οδηγήσει σε πραγματική διέξοδο και όχι να αξιοποιηθεί απλώς ως κολυμβήθρα του Σιλωάμ για το πολιτικό σύστημα».

Τρίτη 5 Ιουλίου 2011

Σύγχυση και διάκριση των εξουσιών

 
ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗ - 12/12/2004 - http://archive.enet.gr/online/online_text?c=110&id=37537340

Τον καιρό αυτό γίνονται συζητήσεις για την ανάδειξη του προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας, αν θα εκλεγεί με συναίνεση των κομμάτων για να αποφευχθούν νέες εθνικές εκλογές ή αν θα οδηγηθούμε στην προκήρυξη νέων εθνικών εκλογών σε περίπτωση που δεν θα υπάρξει συναίνεση, ώστε να αναδειχθεί από τη νέα Βουλή ο πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας.

Δεν θα ήθελα να εισέλθω στην ουσία του θέματος, αλλά να θίξω ένα άλλο θέμα που νομίζω είναι σοβαρό και δημιουργεί προβλήματα σε αυτήν την ίδια την δημοκρατία. Και έχει σχέση με τη σύγχυση που υπάρχει μεταξύ των τριών εξουσιών που συνιστά ένα έλλειμμα δημοκρατίας.

Τετάρτη 29 Ιουνίου 2011

“Nyeleni” για την Διατροφική Αυτάρκεια


 
Ευρωπαϊκό Φόρουμ για την Διατροφική Αυτάρκεια,  16 - 21 Αυγούστου 2011, Krems, Αυστρία   

Η Ευρώπη έχει υιοθετήσει ένα μη βιώσιμο επισιτιστικό σύστημα, που διέπεται από τα συμφέροντα των εταιριών, την περιβαλλοντική υποβάθμιση και την κοινωνική και οικονομική ανισότητα. 
Οι διοργανωτές του διεθνούς Φόρουμ “Nyeleni” για την Διατροφική Αυτάρκεια που έγινε στο Μάλι το 2007, απευθύνουν έκκληση σε όσους αντιστέκονται και αγωνίζονται για την οικοδόμηση της Διατροφικής Αυτάρκειας στην Ευρώπη, διοργανώνοντας Ευρωπαϊκό Φόρουμ για την Διατροφική Αυτάρκεια,  στις 16 - 21 Αυγούστου 2011 στο Krems της Αυστρίας.

Είναι καιρός να έρθουν στο προσκήνιο οι δυνάμεις της διατροφικής αντίστασης σε ολόκληρη την Ευρώπη, για να οικοδομήσουν ένα νέο τρόπο οργάνωσης του συστήματος των τροφίμων μας, με βάση την τοπικότητα της γεωργικής παραγωγής, την στήριξη των μικρών παραγωγών και τη διευκόλυνση της πρόσβασης σε γη για τους νέους αγρότες. Το φόρουμ θα έχει σαν αντικείμενο του,  μεταξύ άλλων τα εξής θέματα:
- Μοντέλα παραγωγής, αγρο-οικολογία, ενέργεια, κλίμα, ΓΤΟ, εξάρτηση από πρωτεΐνες, βιοποικιλότητα / σπόροι.
- Αγορές, αλυσίδες τροφίμων και τροφικών δικτύων.
- Όροι εργασίας / κοινωνικές πτυχές.
- Πρόσβαση σε γη και άλλους πόρους.
- Δημόσιες πολιτικές.

Τρίτη 21 Ιουνίου 2011

Η λειτουργία της άμεσης δημοκρατίας: ο «επιταχυντής» και το «φρένο»…


 
-------------------------------------------
του
Γιώργου Δημητρίου
 
Ποιοί είναι οι κανόνες και ποια τα εργαλεία για την διασφάλιση της βέλτιστης δυνατής συμμετοχής του πολίτη στη πολιτική ζωή εκτός από το ψηφοδέλτιο που συμπληρώνει κάθε τέσσερα χρόνια; Δεν υπάρχει ανάγκη επινόησης. Οι μέθοδοι και οι διαδικασίες της άμεσης συμμετοχής του πολίτη στην πολιτική υπάρχουν από καιρό και λειτουργούν θαυμάσια σε διάφορες χώρες περισσότερο από ένα αιώνα.

Δύο είναι οι «κολώνες» που στηρίζουν την δημοκρατική διαδικασία:
1. Η πρώτη συνίσταται στο δικαίωμα του πολίτη να ασκεί διαρκή έλεγχο στην δραστηριότητα των πολιτικών αντιπροσώπων του, ρόλος που θεωρητικά ασκείται στην  Βουλή από την αντιπολίτευση.
2. Η δεύτερη έγκειται στην δυνατότητα του πολίτη να εκφράζει την πολιτική του δημιουργικότητα, με στόχο τη ανεύρεση λύσεων σε προβλήματα γενικού ενδιαφέροντος, καταθέτοντας ο ίδιος νομοσχέδια είτε προς ψήφιση από μέρους της νομοθετικής εξουσίας είτε προς επικύρωση από το σύνολο του εκλογικού σώματος μέσω του δημοψηφίσματος.

Παρασκευή 17 Ιουνίου 2011

Η λειτουργικότητα της άμεσης δημοκρατίας


  
------------------------------------------- 
του Γιώργου Δημητρίου  

1. Άμεση δημοκρατία και πολιτικό σύστημα.  Τα εργαλεία εφαρμογής της άμεσης δημοκρατίας δεν προσφέριονται σαν μοχλός ριζικής αναδόμησης του πολιτικού συστήματος. Ορισμένα δομικά στοιχεία του μπορούν να τροποποιηθούν μέσω της λαϊκής πρωτοβουλίας ενώ ο θεσμός του δημοψηφίσματος  έχει, πρώτιστα, σταθεροποιητικό ρόλο.


2. Άμεση δημοκρατία και εκλογικό σύστημα. Τα εργαλεία της άμεσης δημοκρατίας συνιστούν το κατεξοχήν μέσο αναχαίτισης κάθε προσπάθειας τροποποίησης του εκλογικού νόμου από μέρους των κυρίαρχων κομμάτων εις βάρος των ανταγωνιστικών τους.

3. Άμεση δημοκρατία και κομματικό σύστημα.  Η εφαρμογή των εργαλείων της άμεσης δημοκρατίας συνεισφέρει στην εξασθένιση της υποστήριξης των ομάδων συμφερόντων και «πίεσης» από μέρους του κομματικού συστήματος, μέσω της συνεχούς προσπάθειας ανεύρευσης κοινών τόπων μεταξύ οπτικών της κοινωνίας των πολιτών και κράτους.

Τετάρτη 15 Ιουνίου 2011

Επαγγελματοποίηση της πολιτικής ζωής ;


 
«Πολιτική σαν κοινωνική υπηρεσία» ή «πολιτική σαν επάγγελμα»;

Στο ετήσιο Συνέδριο Eυρωπαϊκού κόμματος της τάξης του 8%, μεταξύ 5 και 7 Φεβρουαρίου 2010, υπερψηφίστηκε η κάτωθι πρόταση:

«Το κόμμα και τα πολιτικά του όργανα οφείλουν να κάνουν άμεσα πραγματικότητα την αρχή της «πολιτικής σαν κοινωνικής υπηρεσίας» και, γι’αυτό, το οποιοδήποτε μέλος του, συμπεριλαμβανομένου και του Προέδρου, που έχει συμπληρώσει δύο θητείες δεν μπορεί να θέσει υποψηφιότητα και για τρίτη. Η αρχή μπορεί να μην εφαρμοστεί στην περίπτωση κατά την οποία η θητεία διακόπτεται πριν από τα μέσα της συνολικής της διάρκειας. Η αρχή ισχύει τόσο για την βουλευτική όσο και για την ευρωβουλευτική θητεία, όπως και για την θητεία αιρετού στην περιφερειακή αυτοδιοίκηση.

Το «όχι» στην επαγγελματοποίηση της πολιτικής είναι βαρύνουσας σημασίας για τον αποκλεισμό κάθε μορφής συντεχνιασμού στο πεδίο πολιτικής ζωής, της επακόλουθης παγίωσης της επιλεγόμενης πολιτικής κάστας και των κοινωνικά ζημιογόνων προνομίων της. Τα «άνομα» προνόμια της πολιτικής κάστας προκύπτουν ακριβώς μέσω της μεταλλαγής της «πολιτικής σαν κοινωνικής υπηρεσίας» σε «πολιτική σαν επάγγελμα». Ένα από τα εργαλεία καταπολέμησης της «κοινωνικής» ασθένειας αυτού του τύπου είναι και ο περιορισμός των δυνατών θητειών των αιρετών στην αυτοδιοίκηση και στην κρατική μηχανή. 

Τρίτη 14 Ιουνίου 2011

Άμεση δημοκρατία - 2

  
19 ερωτήματα γύρω από τα εργαλεία της άμεσης δημοκρατίας. Δημοψήφισμα και λαϊκή πρωτοβουλία  

«Σε μία δημοκρατία την μοναδική αιτία νομιμοποίησης αποτελεί η θέληση της κυρίαρχης κοινωνίας των πολιτών. Σαν τα πλέον άμεσα εργαλεία πιστοποίησης της θέλησης της, η λαική πρωτοβουλία και το δημοψήφισμα παρουσιάζουν τεράστια πλεονεκτήματα. Είναι πολύ πιο πιθανό να αισθανθεί κάποιος το δικαίωμα να μην σεβαστεί ένα νόμο υιοθετημένο από μια ελίτ ή διά μέσω «πίεσης», παρά ένα άλλο που αντιλαμβάνεται σαν αντανάκλαση της ελεύθερης και συνειδητής συναίνεσης της πλειοψηφίας των πολιτών.» - Τζέφρευ Ουόλκερ, 1987

------------------------------------------- 
του Γιώργου Δημητρίου  

Σε μία ιστορική περίοδο διεκδίκησης του θεμελιώδους δικαιώματος ενεργής συμμετοχής στα πολιτικά δρώμενα από την κοινωνία των πολιτών, είναι φυσικό να τίθενται εύλογα ερωτήματα και απορίες γύρω από τις μεθόδους και τα εργαλεία εφαρμογής της άμεσης δημοκρατίας.


1. Μήπως η θεσμοθέτηση των εργαλείων της άμεσης δημοκρατίας σημάνει αίτημα δημοψηφίσματος «για όλα»;
Ένας από τους πλέον διαδεδομένους φόβους, αναφορικά με την θεσμοθέτηση των εργαλείων της άμεσης δημοκρατίας, αφορά την πιθανότητα κατάχρηση τους ή την πιθανή επικάλυψη του έργου των πολιτικών της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας.
Μολονότι η έως τώρα εμπειρία σε χώρες που χρησιμοποιούνται ευρύτατα εγγυάται ότι δεν συμβαίνει και δεν μπορεί να συμβεί τίποτε από τα παραπάνω, η ίδια η φύση της διαδικασίας που προϋποθέτουν, τελικά, το αποκλείει. Για να καταλήξει σε δημοψήφισμα μία οποιαδήποτε πρόταση λαϊκής πρωτοβουλίας οφείλει να συνοδεύεται από ένα καθορισμένο αριθμό υπογραφών, ικανό να αποδείξει ότι πρόκειται περί προβληματικής δημόσιου οφέλους, αριθμό που κυμαίνεται μεταξύ 1,6-2% και, σπανιότερα, μεταξύ 9-10% των εχόντων δικαίωμα ψήφου. Πρόκειται για ένα όριο που επιτυγχάνεται κοπιωδώς και, ως εκ τούτου, συνιστά πειστική εγγύηση ότι καταλήγουν σε ψηφοφορία μόνο οι πρωτοβουλίες που ενδιαφέρουν πραγματικά ένα σημαντικό τμήμα του εκλογικού σώματος.
- Η θεσμοθέτηση των εργαλείων άμεσης δημοκρατίας δεν καταλύει την αντιπροσωπευτική δημοκρατία αλλά συνιστά το αναγκαίο της συμπλήρωμα

Πέμπτη 9 Ιουνίου 2011

Αμεση δημοκρατία - 1

Το κόστος της πολιτικής και το κόστος της εφαρμογής των εργαλείων της άμεσης δημοκρατίας
-------------------------------------------
του Γιώργου Δημητρίου

Πολύ συχνά, η εφαρμογή των εργαλείων άσκησης της άμεσης δημοκρατίας - με πρώτο το δημοψήφισμα - θεωρούνται οικονομικά ασύμφορα για το δημόσιο ισοζύγιο. Σε κάθε υπόθεση θεσμοθέτησης ή και διεύρυνσης των δημοψηφικών δικαιωμάτων οι πολιτικοί της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας συνηθίζουν να επισείουν τον κίνδυνο της σοβαρής οικονομικής επιβάρυνσης του δημόσιου ταμείου. Σε γενικές γραμμές η δημοκρατία κοστίζει αρκετά αλλά το κόστος της οφείλεται στην υπέρογκη χρηματοδότηση  που απαιτεί η συντήρηση της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας και όχι σε εκείνη των όσων δημοψηφισμάτων  θα μπορούσαν να υλοποιηθούν σε ετήσια βάση.

Στην Ιταλία, για παράδειγμα, η πολιτική απασχολεί περισσότερα από 400.000 άτομα, ένα ολόκληρο στρατό από βουλευτές, συμβούλους, γραμματείς και βοηθούς, κάθε τύπου, οι οποίοι επιβαρύνουν το δημόσιο με περισσότερα από 3 δισεκατομμύρια ευρώ τον χρόνο [1].
- Η καθαρή μηνιαία αμοιβή βουλευτών και γερουσιαστών ανέρχεται σε 14.000 ευρώ.
- Στην αμοιβή τους προστίθεται το δικαίωμα «ελευθέρας» στους αυτοκινητοδρόμους, στον σιδηρόδρομο, στα πλοία και στα αεροπλάνα, σε όλη την επικράτεια.
- Για ταξίδια στο εξωτερικό ο καθένας τους έχει στην διάθεση του το ποσό των 3.100 ευρώ ετησίως.
- Για τα τηλεφωνικά του έξοδα ο βουλευτής λαμβάνει 3.098 ευρώ ενώ ο γερουσιαστής 4.150 σε ετήσια βάση.
- Η σύνταξη των πολιτικών είναι ιδιαίτερα υψηλή : μετά από μόλις δύο χρόνια, έξι μήνες και μία μέρα ο βουλευτής δικαιούται σύνταξης. Μόνο το 2007 οι πρώην βουλευτές και γερουσιαστές - 2.005 και 1.297 αντίστοιχα - εκταμίευσαν με την μορφή σύνταξης 186 εκατομμύρια ευρώ. 

Τετάρτη 8 Ιουνίου 2011

Η αποανάπτυξη με απλά λόγια...

 
Ο όρος

Από-ανάπτυξη, απανάπτυξη.
Ατυχής επικοινωνιακά, μάλλον, μετάφραση του αγγλικού de-growth (Από-αύξηση ή εννοιολογικά πιο σωστά από-μεγέθυνση) αλλά και του γαλλικού decroissance (η ελάττωση, η φθίση, ο μαρασμός) και πιο λαϊκά “το ξεφούσκωμα”. Πολιτικό-οικονομικός όρος πιο πολύ και σαν τέτοιος αντιμετωπίζεται.

Το χρηματο-οικονομικό πρόβλημα

Η κατάρρευση του Κομμουνισμού, ήταν αναπόφευκτο να οδηγήσει σε κρίση τον Καπιταλισμό. Όταν ένα σύστημα που στηρίζεται στον ελεύθερο ανταγωνισμό, μένει χωρίς αντίπαλο, το μόνο που του μένει να ανταγωνιστεί είναι ο εαυτός του, δηλαδή να φάει τις σάρκες του. Αυτό κι έγινε. Η Ανάπτυξη και δη η Οικονομική, ένας Μύθος που διαδέχθηκε στη λαϊκή φαντασία το Αμερικάνικο Όνειρο, κάλπασε ανεξέλεγκτα μετά τη Πτώση του Τείχους. Ο Καταναλωτισμός, που χρησιμοποιήθηκε στη Δύση ως μέσο επίδειξης του κατακτημένου επιπέδου οικονομικής ανάπτυξης, στήριξε και υποστηρίχθηκε από το σύστημα. Ο φαύλος κύκλος, είχε κλείσει. Σύντομα τα Υπέρ-, μπήκανε στο παιχνίδι, οπότε η κατανάλωση έγινε Υπέρ-κατανάλωση, η παραγωγή Υπέρ-παραγωγή, το κέρδος Υπέρ-κέρδος και το χρέος Υπέρ-χρέος.